Co łączy „Mamma Mia!” i „Piękną i Bestię”? Więcej, niż się wydaje – i to po mandaryńsku

 

Z pozoru nie mają ze sobą wiele wspólnego. Jedna to współczesna, kolorowa opowieść z greckiej wyspy, druga – klasyczna baśń o miłości, która widzi więcej niż powierzchowność. A jednak właśnie te dwa musicale – Mamma Mia! i Piękna i Bestia – zapisały się w historii chińskiej sceny musicalowej jako tytuły przełomowe. Każdy z innego powodu…chociaż w sumie to nie do końca!

Wszystko zaczęło się w 1999 roku, kiedy w Pekinie pokazano mandaryńską wersję Beauty and the Beast. Była to jedna z pierwszych prób zaprezentowania zachodniego musicalu w języku chińskim, wyprodukowana przez japońską grupę teatralną Gekidan Shiki, z okazji 20-lecia podpisania Umowy o wymianie kulturalnej między Japonią a Chinami oraz 50-lecia powstania Chińskiej Ludowej Republiki. Dla wielu widzów – zupełna nowość. Bajkowy świat Disneya, śpiewany nie po angielsku, a w tonalnym, melodyjnym mandaryńskim – robił wrażenie. To wydarzenie do dziś bywa uznawane za pierwszy broadwayowski musical zagrany w Chinach w lokalnym języku. Produkcja była licencjonowana przez Disneya, a za realizację odpowiadała japońska grupa teatralna Shiki, współpracująca z chińskimi wykonawcami. Nie była to więc kopia, ale adaptacja – z pełnym szacunkiem dla lokalnej wrażliwości.

Kilka lat później, w 2002 roku, do Szanghaju zawitało Les Misérables. Tym razem bez tłumaczenia – spektakl zagrano po angielsku, jako pełnowymiarową produkcję West Endu. Choć język pozostał barierą, emocje i muzyka mówiły same za siebie. To była zapowiedź tego, co miało nadejść.

„First‑class” megamusical

I przyszło – w 2011 roku, znów w Szanghaju, z tanecznym krokiem i piosenkami ABBY. Mandaryńska wersja Mamma Mia! była czymś więcej niż tylko tłumaczeniem tekstu. To była pierwsza tak duża produkcja zachodniego musicalu w Chinach, przygotowana z udziałem lokalnej obsady, ale pod okiem oryginalnego zespołu kreatywnego. Sukces był natychmiastowy: pełne sale, przedłużane sezony, trasa po całym kraju. I może najważniejsze – narodziny nowego pokolenia chińskich artystów musicalowych. To wydarzenie często opisywano jako pierwszą mandaryńską odsłonę „first‑class” zachodniego megamusicalu rozwiniętą w szeroką trasę po kraju.

W tym sensie Mamma Mia! i Piękna i Bestia stanowią coś w rodzaju klamry i oba zasługują na miano „pierwszego zachodniego musicalu w Chinach”. Pierwsza z nich otworzyła drzwi. Druga pokazała, jak szeroko można je otworzyć. Obie udowodniły, że musical – nawet ten „z importu” – może stać się lokalnym doświadczeniem, przeżywanym w pełni, w własnym języku, z własnymi emocjami.

Czy coś jeszcze łączy te tytuły?

A teraz? Teraz Mamma Mia! wraca – nie do Szanghaju, a do Łodzi. I choć śpiewana będzie po polsku, to niesie w sobie tę samą energię, która lata temu porwała chińską publiczność i publiczność stołecznego Teatru ROMA. Bo niezależnie od tego, czy śpiewasz „Dancing Queen” w tonach mandaryńskich, czy „Voulez-Vous” z polskim mrugnięciem oka – musical zawsze działa na tych samych strunach. Serce, głos, scena.

A Piękna i Bestia? To przecież tytuł wyjątkowo bliski naszemu plebiscytowi, bo poznańska inscenizacja zdobyła tytuł najlepszego spektaklu w pierwszej edycji.

Przyznaj szczerze, drogi Widzu– spodziewałeś się tego?
Jeśli ciekawostka o Pięknej i Bestii i Mamma Mia! trafiła w punkt, mamy dla Ciebie cały repertuar podobnych niespodzianek. Chcesz więcej? Powiedz słowo, a zaczniemy kolejny akt.

Źródła

Artykuł przeglądowy o zachodnich musicalach w Chinach – Gresham College (wykład)

F. Beauty the Beast: The Broadway Musical. PDF (2017). College of Health and Public Affairs, University of Central Florida. Dostępne online: University of Central Florida, hospitality.ucf.edu.

An old‑fashioned classic. (2011, 2 września). China Daily. Autor: Chen Nan. usa.chinadaily.com.cn (15/08/25)

Jones, Kenneth. 2002. „Cosette in China: Shanghai Welcomes Les Misérables June 22–July 7.” Playbill, 22 czerwca. Pobrane z Playbill. (15/08/25)

‘Mamma Mia’ hits theaters in Beijing. China Daily, 15 sierpnia 2011. Dostęp online: chinadaily.com.cn (15/08/25)

 

Najbliższe zaplanowane spektakle "Pięknej i bestii"
Zdjęcia z prób do łódzkiej premiery spektaklu "Mamma Mia!" autorstwa Michała Matuszaka
I dla porównania zdjęcia spektaklu 14 sierpnia 2011 roku w Pekinie!